พี่เลี้ยง...การบ่มเพาะต้นกล้า

นายพิเชษฐ์ ปานดำ หรือ “ลุงอิฐ”

“ลุงอิฐ” ชายวัยกลางคน ที่ขับเคลื่อนงานพัฒนาชุมชนอยู่ในบ้านเกิดของตนเองมายาวนานกว่า 10 ปี ภายใต้โครงการความมั่งคงทางอาหารชุมชนชายฝั่งอ่างพังงา ลุงอิฐได้ร่วมขับเคลื่อนงานอนุรักษ์และฟื้นฟูฐานทรัพยากรอาหารในชุมชนบริเวณ อ่าวพังงาที่ได้รับผลกระทบจากการขยายตัวทางเศรษฐกิจ ซึ่งการทำงานส่วนใหญ่จะเป็นการขับเคลื่อนงานกับผู้ใหญ่ในชุมชนเป็นหลัก แต่เมื่อปัญหาหรือการขับเคลื่อนงานบางส่วนจำเป็นต้องมีเด็กๆ เข้ามามีส่วนร่วม และจะต้องสืบทอดงานของชุมชนต่อ ลุงอิฐจึงเข้าไปสนับสนุนการก่อตั้งกลุ่มเยาวชนในหลายชุมชนในพื้นที่ กลุ่มเด็กชายเล รักษ์ป่าชายเลน บ้านทองหลาง จึงเป็นหนึ่งกลุ่มที่ลุงอิฐ เข้ามามีบทบาทในฐานะองค์กรพี่เลี้ยงจากภายนอกที่คอยชักชวนเด็กประชุมพูดคุย และขยับขับเคลื่อนงานกับผู้ใหญ่ อีกทั้งการสนับสนุนการพัฒนาศักยภาพในด้านต่างๆ เพื่อให้กลุ่มเยาวชนทำหน้าที่เป็นผู้สืบทอด เรียนรู้ และช่วยสื่อสาร ลดปัญหาความขัดแย้งของคนในชุมชน และสร้างความเข้าใจกับบุคคลภายนอก จนกลายเป็นแนวร่วมสืบสานเจตนารมย์และพร้อมที่จะรับช่วงงานต่อจากกลุ่ม ผู้ใหญ่ในชุมชนในอนาคตอันใกล้ 

ถึงแม้ ณ วันนี้ ลุงอิฐ ยังรู้สึกว่า กิจกรรม “ละคร” ของกลุ่มเยาวชนยังจะไม่ถึงขั้นดีสุด คนวางกระบวนการอย่างลุงอิฐมิได้คาดหวังว่ากลุ่มเยาวชนจะต้องมีแผนการทำ กิจกรรมที่ชัดเจนในระยะยาว แต่จะเน้นการทำกิจกรรมและการประเมินผลที่เกิดขึ้นตลอดเวลา นั่นคือ การสร้างกระบวนการเรียนรู้ตลอดเวลา เพื่อให้พวกเขาสามารถขับเคลื่อนงานต่อไปได้ “มันจะทำให้เคลื่อนไปมาได้ตลอด ปัญหาหากเราเป็นคนทำสื่อ (มีทั้งด้านบวกและลบ) หากไม่ชัดทางความคิด ก็จะส่งผลกระทบกับเด็กที่นั่งดูและความคิดของคนในชุมชน เรื่องนี้เป็นเรื่องสำคัญ เลยต้องมานั่งคิดกันใหม่ ประเด็นหลักคือ สื่อที่จะต้องออกไปจะออกไปอย่างไร เช่น ทางรุนแรงเกินไปเด็กที่นั่งดูก็อาจจะทำตามได้ ละครมันสื่อ หากเด็กๆ ชอบก็นำไปปฏิบัติได้ มันมี 2 มุม เมื่อสื่อแล้วส่งผลอะไรต่อสังคม”